Đầu năm 2025, nhiều nhà bán hàng trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam đã phải rút lui do áp lực tăng phí, siết chặt thuế và xu hướng người tiêu dùng ưu tiên mua hàng chính hãng. Đây là dấu hiệu cho thấy quá trình thanh lọc thị trường diễn ra mạnh mẽ.
Áp lực tăng phí và siết thuế khiến nhiều nhà bán hàng rời sàn
Minh Tuấn, một người từng mở gian hàng bán áo thun tại TP HCM, đã ngừng kinh doanh chỉ sau 3 tháng do chi phí quảng cáo và phí sàn quá cao, khiến anh không thể có lợi nhuận. Tình trạng này không chỉ xảy ra với các nhà bán hàng mới mà còn với nhiều gian hàng khác. Theo dữ liệu từ Metric, năm 2024 có hơn 48.000 gian hàng trên Shopee, Lazada, TikTok Shop và Tiki không phát sinh doanh thu. Trong quý IV/2024, hơn 20.750 gian hàng không bán được đơn hàng nào dù đã ghi nhận doanh thu trong 9 tháng đầu năm.
Báo cáo của YouNet ECI cho biết tổng số nhà bán có doanh thu trên 4 nền tảng giảm 5,6% so với cùng kỳ, còn khoảng 672.000 gian hàng. Tuy nhiên, doanh thu bình quân trên mỗi nhà bán lại tăng 33%, cho thấy sự sàng lọc đang diễn ra mạnh mẽ, khi các nhà bán nhỏ lẻ, vốn ít hoặc kinh doanh hàng không chính hãng phải rời thị trường.
Xu hướng người tiêu dùng ưu tiên gian hàng chính hãng
Người tiêu dùng ngày càng chuộng mua tại các shop mall (gian hàng chính hãng), tạo áp lực cạnh tranh lớn đối với nhà bán lẻ nhỏ. Mặc dù chỉ chiếm hơn 2% số lượng gian hàng trên Shopee và TikTok Shop, shop mall lại chiếm hơn 30% doanh số năm 2024. Số lượng shop mall trên hai sàn này vẫn tăng lần lượt 11,81% và 1,14%. Lazada cũng bổ sung nguồn hàng chính hãng quốc tế từ Gmarket và TMall, góp phần củng cố vị thế của nhà bán chính hãng trên thị trường.
Chuyên gia Trần Lâm, CEO Julyhouse, nhận định năm 2025 là năm thanh lọc mạnh mẽ các nhà bán do các quy định quản lý thuế, chống hàng giả và truy xuất nguồn gốc được siết chặt. Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã gỡ bỏ hơn 13.700 gian hàng vi phạm trong năm qua, đồng thời nhiều vụ kinh doanh hàng giả, hàng nhái bị phát hiện.
Dự báo xu hướng thị trường thương mại điện tử năm 2026
Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ 1/7/2025 với các quy định về định danh nhà bán và quản lý livestream sẽ tiếp tục góp phần làm minh bạch thị trường. Theo báo cáo của Cube Asia, thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên "thương mại lòng tin" với yêu cầu cao hơn về chất lượng và tính chính hãng.
Ông Nguyễn Phương Lâm, Giám đốc tư vấn và phân tích thị trường tại YouNet ECI, cho rằng sự rút lui của các nhà bán nhỏ là cơ hội để các thương hiệu và nhà bán chuyên nghiệp mở rộng thị phần, đồng thời phát triển mô hình tiếp thị liên kết. Ông cũng nhấn mạnh việc đồng bộ hóa các kênh bán hàng và theo dõi sát sao thị trường là yếu tố then chốt để tăng trưởng bền vững.
Để tồn tại và phát triển, các nhà bán hàng cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hóa đơn, chất lượng sản phẩm và thuế. Đồng thời, họ phải tối ưu chi phí vận hành, quảng cáo và khuyến mãi để duy trì biên lợi nhuận trong bối cảnh phí sàn tăng cao. Với người mới bắt đầu, việc xác định rõ mô hình kinh doanh và kiểm soát chi phí là điều cần thiết để đạt được hiệu quả kinh doanh.
Như vậy, dù thị trường thương mại điện tử Việt Nam vẫn tiếp tục tăng trưởng, nhưng cơ hội chỉ dành cho những nhà bán hàng có chiến lược kinh doanh bài bản và hiệu quả.