Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) vừa có kiến nghị phản đối quy định trong Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế, theo đó các sàn thương mại điện tử (TMĐT) phải khai thuế và nộp thuế thay cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên sàn.

VECOM cho rằng quy định trái với pháp luật và thông lệ quốc tế

Theo VECOM, Nghị định 52 của Chính phủ định nghĩa sàn TMĐT là nền tảng cho phép các thương nhân, tổ chức, cá nhân không phải chủ sở hữu website thực hiện quy trình mua bán hàng hóa, dịch vụ. Đồng thời, sàn TMĐT không thuộc đối tượng tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Do đó, việc bắt buộc sàn TMĐT kê khai và nộp thuế thay cho người bán không phù hợp với quy định của Luật Thuế TNCN. VECOM nhấn mạnh, cơ chế nộp thuế của tổ chức chi trả thu nhập dựa trên việc khấu trừ thu nhập chi trả, khác biệt về bản chất với việc kê khai và nộp thuế thay.

Về Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), người nộp thuế là tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập khẩu hàng hóa chịu thuế GTGT. Luật này chưa cho phép áp dụng cơ chế khấu trừ, quyết toán, hoàn thuế GTGT đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Vì vậy, quy định tại khoản 4 Điều 42 có thể mâu thuẫn với Luật Thuế GTGT và gây khó khăn cho hộ kinh doanh trong trường hợp nộp thừa thuế.

Bên cạnh đó, VECOM dẫn chứng các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Singapore, Malaysia, Philippines, cũng như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Đài Loan không có quy định yêu cầu sàn TMĐT kê khai và nộp thuế thay cho người bán, đặc biệt là thuế TNCN. Người bán tại các nước này tự chịu trách nhiệm về nghĩa vụ thuế của mình.

Gánh nặng chi phí và tuân thủ cho doanh nghiệp

VECOM cho biết thuế TNCN và thuế GTGT áp dụng với nhiều mức thuế khác nhau tùy theo đối tượng, hàng hóa, dịch vụ. Việc phân loại người bán và mặt hàng để tính thuế, kê khai, nộp thuế chưa thể thực hiện tự động trên các sàn TMĐT.

Việc kê khai và nộp thuế thay đồng nghĩa với việc thu thuế thay cho cơ quan thuế, là công việc ngoài chuyên môn của các sàn TMĐT, gây áp lực lớn về đầu tư và vận hành.

Theo khảo sát của Liên đoàn Thương mại Công nghiệp Việt Nam (VCCI) năm 2022, quy định này có thể khiến các sàn TMĐT phải chi hàng chục tỷ đồng mỗi năm để đáp ứng yêu cầu vận hành, bao gồm bổ sung nhân sự chuyên môn, thay đổi tổ chức, nâng cấp hệ thống công nghệ và cơ sở dữ liệu.

VECOM đánh giá dù quy định có thể giảm đầu mối kê khai cho cơ quan thuế, nhưng lại đặt toàn bộ gánh nặng lên các sàn TMĐT không chuyên môn và không phải đại lý thuế. Điều này có thể gây hoang mang cho doanh nghiệp, nhà đầu tư, ảnh hưởng đến cạnh tranh và phát triển kinh tế.

Hiệp hội khẳng định ủng hộ nguyên tắc người kinh doanh phải nộp thuế, nhưng cảnh báo nếu không nghiên cứu kỹ, quy định có thể tạo ra bất bình đẳng và gánh nặng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh – nhóm đối tượng yếu thế trong nền kinh tế.