Pinduoduo (PDD), chủ sở hữu nền tảng thương mại điện tử Temu và Pinduoduo, đã xây dựng đế chế bán lẻ trực tuyến lớn thứ hai Trung Quốc chỉ sau 9 năm hoạt động nhờ chiến lược giá rẻ. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của PDD và các nền tảng thương mại điện tử khác đang góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng giảm phát tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Vai trò của Pinduoduo trong bối cảnh giảm phát Trung Quốc
Được thành lập năm 2015, PDD đã nhanh chóng trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Alibaba về quy mô bán lẻ và vốn hóa thị trường. Temu, thương hiệu quốc tế của PDD, đã tạo nên cơn sốt tại Mỹ và đang chuẩn bị ra mắt tại Việt Nam. Tại thị trường nội địa, Pinduoduo thống trị với hơn 870 triệu khách hàng và 13 triệu thương nhân, chiếm khoảng một phần ba tổng lưu lượng bưu kiện trong nước, tương ứng hàng chục tỷ gói hàng mỗi năm.
Theo New York Times, Pinduoduo là biểu hiện rõ nét của giảm phát tại Trung Quốc khi người tiêu dùng đổ xô tìm kiếm mức giá thấp trên nền tảng này. Cuộc khủng hoảng bất động sản cùng thị trường lao động khó khăn đã khiến người dân thắt chặt chi tiêu và tăng tiết kiệm. Giá nhiều mặt hàng giảm đồng loạt, ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận doanh nghiệp. Chỉ số giảm phát GDP của Trung Quốc đã giảm liên tiếp trong 5 quý, chuỗi giảm dài nhất 25 năm qua, đe dọa mục tiêu tăng trưởng 5% năm 2024.
Chiến lược giá rẻ và tác động đến thị trường
Chính sách tăng trưởng của Bắc Kinh tập trung vào hỗ trợ sản xuất và đầu tư, giúp các nhà máy duy trì hoạt động nhưng dẫn đến dư thừa hàng hóa trong nước và toàn cầu, giữ giá ở mức thấp. Trong bối cảnh này, Pinduoduo với chiến lược giảm giá quyết liệt đã góp phần làm giảm phát thêm trầm trọng khi ngày càng nhiều người Trung Quốc mua sắm trực tuyến. Ngân hàng HSBC cho biết khoảng 60% người tiêu dùng Trung Quốc mua hàng qua thương mại điện tử, chiếm hơn một phần ba tổng chi tiêu bán lẻ.
Giáo sư Donald Low từ Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong nhận định: "Pinduoduo vừa là hậu quả vừa là nguyên nhân của giảm phát". Thành công của Pinduoduo cũng thúc đẩy các đối thủ như Alibaba và JD.com tham gia cuộc đua giảm giá. Năm 2023, Taobao đã triển khai chiến dịch đánh giá người bán dựa trên mức giá so với các nền tảng khác, nhằm tăng tính cạnh tranh.
Bên cạnh đó, các sàn thương mại điện tử Trung Quốc tích cực mở rộng thị trường quốc tế. Ví dụ, ứng dụng Viettel Post tại Việt Nam đã ra mắt chức năng Vipo Mall hỗ trợ giao dịch trên các nền tảng như Taobao, 1688, Pinduoduo và JD.com. Để bảo vệ người bán, chính quyền Trung Quốc đã áp dụng quy định mới từ tháng 5/2023 nhằm ngăn chặn các hạn chế vô lý về giá cả và lưu lượng truy cập trên các nền tảng.
Áp lực đối với người bán trên nền tảng giá rẻ
Nhiều người bán trên Pinduoduo gặp khó khăn khi phải đáp ứng mức giá thấp do nền tảng đề xuất, thấp hơn giá vốn. Cô Lulu Qi, người bán phụ kiện tại Thâm Quyến, cho biết cô không thể kinh doanh hiệu quả với mức giá đó. Ngoài ra, chính sách hoàn tiền không cần trả lại hàng cũng đặt áp lực lớn lên người bán khi khách hàng có thể yêu cầu hoàn tiền nhiều lần trong ngày.
Dù vậy, nhiều thương nhân vẫn duy trì hoạt động trên Pinduoduo do lượng khách hàng đông đảo và tiềm năng doanh thu từ nền tảng này.
Kết luận
Chiến lược giá rẻ của Pinduoduo và các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc đã tạo ra cơ hội lớn cho người tiêu dùng nhưng đồng thời cũng góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng giảm phát tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Điều này đặt ra thách thức lớn cho chính sách kinh tế và tăng trưởng của Trung Quốc trong thời gian tới.