Thương mại điện tử Trung Quốc đang mở rộng mạnh mẽ tại Đông Nam Á, tạo áp lực cạnh tranh lớn lên các doanh nghiệp nội địa, đặc biệt là với các sản phẩm giá rẻ. Việt Nam đã có những biện pháp nhằm kiểm soát làn sóng hàng giá rẻ này để bảo vệ thị trường trong nước.
Áp lực từ hàng giá rẻ Trung Quốc trên thị trường thương mại điện tử
Theo nguồn tin từ Bangkok Post, các doanh nghiệp thương mại điện tử Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu sang Đông Nam Á do gặp khó khăn với các quy định nghiêm ngặt tại Mỹ và châu Âu. Các sản phẩm giá rẻ, như khăn giấy bán tại Thái Lan với giá 20 baht so với 60 baht của hàng nội địa, đang thu hút người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế khó khăn, gây áp lực lên doanh nghiệp vừa và nhỏ trong khu vực.
Các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc như Temu (thuộc PDD Holdings) và TikTok Shop (do Bytedance sở hữu) phát triển nhanh chóng, chuyên cung cấp hàng hóa giá rẻ, đáp ứng nhu cầu tiết kiệm chi phí của người tiêu dùng Đông Nam Á. Bà Sharon Gai, cựu Giám đốc toàn cầu tại Alibaba, nhận định sự trỗi dậy của hàng Trung Quốc giá rẻ đã làm thay đổi đáng kể thị trường bán lẻ trực tuyến toàn cầu.
Tại Việt Nam, ba sàn thương mại điện tử chiếm 90% thị phần gồm Shopee, TikTok Shop và Lazada đều có sự hậu thuẫn của các tập đoàn Trung Quốc. Sự xuất hiện nhiều gian hàng Trung Quốc với giá thấp hơn đáng kể so với sản phẩm nội địa, cùng các chương trình kích cầu như miễn phí vận chuyển, voucher giảm giá, khiến hàng trong nước gặp khó khăn trong cạnh tranh.
Chính sách của Việt Nam trong kiểm soát hàng nhập khẩu qua thương mại điện tử
Ngày 28/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký chỉ thị yêu cầu Bộ Tài chính phối hợp Bộ Công Thương nghiên cứu giải pháp kiểm soát chặt chẽ hàng nhập khẩu qua thương mại điện tử, phù hợp với cam kết quốc tế của Việt Nam. Chỉ thị cũng khuyến khích các sàn thương mại điện tử triển khai chương trình ưu tiên tiêu thụ sản phẩm trong nước, phát động phong trào tiêu dùng hàng Việt thông qua các gian hàng chuyên biệt trên nền tảng trực tuyến.
Thủ tướng giao các cơ quan tổ chức hoạt động thúc đẩy liên kết vùng trong thương mại điện tử, hỗ trợ doanh nghiệp Việt mở rộng thị trường tiêu thụ. Bộ Công Thương được yêu cầu tăng cường liên kết chuỗi giá trị hàng hóa, hình thành các chuỗi liên kết sản phẩm thuần Việt nhằm nâng cao sức cạnh tranh.
Thực trạng và biện pháp tại các nước trong khu vực
Tương tự Việt Nam, Thái Lan cũng đối mặt với làn sóng hàng giá rẻ Trung Quốc. Thủ tướng Thái Lan Srettha Thavisin từng thừa nhận hàng hóa giá rẻ Trung Quốc xâm nhập qua thương mại điện tử, gây tổn hại cho nhà sản xuất trong nước do không thể cạnh tranh về giá. Ông cũng lưu ý các sản phẩm này thường thiếu chứng nhận tiêu chuẩn và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Tại Indonesia, Chủ tịch Liên đoàn Lao động quốc gia Ristadi cho biết hàng Trung Quốc tràn ngập cả thị trường truyền thống và trực tuyến. Chính phủ Indonesia đang cân nhắc cấm giao dịch thương mại điện tử trên mạng xã hội để bảo vệ nhà bán lẻ truyền thống, đồng thời xem xét áp thuế lên tới 20% đối với hàng nhập khẩu qua kênh này.
Những động thái này cho thấy các quốc gia trong khu vực đang nỗ lực tìm giải pháp cân bằng giữa thúc đẩy thương mại điện tử và bảo vệ sản xuất nội địa trước áp lực từ hàng giá rẻ Trung Quốc.
Kết luận
Việt Nam đang triển khai các biện pháp kiểm soát hàng nhập khẩu qua thương mại điện tử nhằm bảo vệ doanh nghiệp trong nước trước làn sóng hàng giá rẻ Trung Quốc. Việc tăng cường liên kết chuỗi giá trị và phát động tiêu dùng hàng Việt là những bước đi quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường thương mại điện tử.