Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi lớn khi TikTok Shop áp dụng nhiều loại phí mới, gây áp lực lên người bán hàng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Thị phần thương mại điện tử Việt Nam và vị thế của TikTok Shop
Theo báo cáo "Doanh thu & Tiêu dùng thương mại điện tử Việt Nam 2025" của YouNet ECI, tổng giá trị giao dịch (GMV) trên bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki năm 2025 đạt 458.160 tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2024. TikTok Shop là nền tảng tăng trưởng nhanh nhất với doanh thu tăng 93%, nâng thị phần từ 26,9% lên 39,6%. Trong khi đó, Shopee giữ vị trí dẫn đầu với 57,5% thị phần, còn Lazada và Tiki giảm mạnh, lần lượt còn 5,7% và 1%.
Sự tập trung thị phần gần như hoàn toàn vào Shopee và TikTok Shop (gần 98%) tạo ra thế độc quyền song phương, khi hai nền tảng này kiểm soát toàn bộ hành trình mua sắm của người tiêu dùng từ tìm kiếm đến thanh toán.
Chiến lược thay đổi và ma trận phí trên TikTok Shop
Khi thị trường đã ổn định về mặt thị phần, các nền tảng thương mại điện tử bắt đầu thay đổi chiến lược vận hành, chuyển từ việc "đốt tiền" để thu hút người dùng sang tập trung vào lợi nhuận. TikTok Shop đã triển khai nhiều loại phí mới, khiến người bán hàng phải chịu gánh nặng chi phí lớn.
- Phí xử lý đơn hàng: Áp dụng từ 27/10/2025, mức phí cố định 3.000 đồng cho mỗi đơn hàng giao thành công, bao gồm cả đơn hàng phát sinh hoàn tiền hoặc trả hàng.
- Phí giao dịch: Từ 9/5/2026, mức phí 6% trên số tiền khách hàng thanh toán (khấu trừ phần hoàn tiền) được áp dụng.
- Phí hoa hồng nền tảng: Tăng mạnh từ 9/5/2026, tính trên giá gốc sản phẩm trừ chiết khấu, với mức tăng đồng loạt trên các ngành hàng và phân loại gian hàng (Tiêu chuẩn và Mall). Ví dụ, ngành thời trang tăng từ 11%-14,6% lên 12,5%-16,1%, ngành sức khỏe & làm đẹp tăng lên 12,5%-17,8%, ngành mẹ & bé tăng lên 10%-17,8%, ngành bách hóa tăng lên 9%-16,1%, ngành nhà cửa & đời sống tăng lên 1,5%-17,8%, ngành thiết bị điện tử tăng lên 2%-14,7%.
- Các khoản phí khác: Bao gồm phí vận chuyển nếu kích thước hàng vượt quá niêm yết, hoa hồng Affiliate cho nhà sáng tạo nội dung, phí dịch vụ SFP, các khoản phạt và khấu trừ do trải nghiệm tiêu cực từ nhà bán hàng.
Tác động đến người bán và thị trường
Với thị trường tập trung cao độ vào hai nền tảng lớn, người bán hàng gần như không có lựa chọn thay thế khi chi phí tăng cao. Biên lợi nhuận bị thu hẹp gây áp lực phải tăng giá bán lẻ, ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh và khả năng duy trì hoạt động của các nhà bán hàng trên TikTok Shop.
Số liệu quý IV/2025 cho thấy giá bán trên các sàn thương mại điện tử đã tăng nhanh, phản ánh tác động từ việc điều chỉnh phí và chi phí vận hành mới.
Như vậy, giai đoạn thương mại điện tử giá rẻ với các chính sách miễn phí và ưu đãi lớn đã kết thúc, mở ra thời kỳ các nền tảng tập trung vào tối ưu lợi nhuận, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho người bán hàng trong việc thích ứng với ma trận phí ngày càng phức tạp.