Từ ngày 1/4, Shopee và TikTok Shop đồng loạt điều chỉnh tăng phí sàn, tạo áp lực lớn lên các nhà bán hàng, đặc biệt là nhóm nhỏ lẻ. Mức tăng phí có thể khiến lợi nhuận người bán phải đạt 50% mới có thể duy trì hoạt động.
Chi tiết mức tăng phí trên Shopee và TikTok Shop
TikTok Shop nâng "phí hoa hồng" từ 1-3% lên 1-4% với gian hàng thường và từ 1-5,78% lên 1,21-7,7% với gian hàng chính hãng (shop mall). Trong khi đó, Shopee tăng phí cố định cho shop thường từ mức tối đa 4% lên đến 10%, với hầu hết ngành hàng tăng từ 3-4% lên 7-9%. Ngoài ra, Shopee cũng thu phí cố định vận chuyển trả hàng và ngừng miễn phí một số gói hỗ trợ nhà bán.
Người bán như Minh Tuấn (Hà Nội) cho biết phí bán đồ điện tử, gia dụng trên Shopee sẽ tăng từ 1-4% lên 1,5-9,5%, còn TikTok Shop tối đa là 4%. Tại TP HCM, Huyền Trân, bán hàng nhà cửa & đời sống, cho biết phí Shopee sẽ tăng lên 9,5% so với 4% hiện tại, TikTok Shop từ 3% lên 4%, khiến kinh doanh online thêm khó khăn.
Gia Bảo, người bán quần áo trên Shopee, chia sẻ phí sàn ngành thời trang sẽ tăng từ 4% lên 10%. Tổng chi phí gồm phí sàn, phí thanh toán (5%), thuế (1,5%) khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Anh nhận định bán thời trang online với mức phí sàn mới không còn hấp dẫn như trước.
Tác động đến thị trường và nhà bán hàng
Ước tính có gần nửa triệu shop bị ảnh hưởng bởi đợt tăng phí này. Theo dữ liệu từ Metric, Shopee có hơn 276.000 shop thường hoạt động, TikTok Shop có hơn 204.000 gian hàng. Thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 dù phát triển mạnh nhưng số lượng nhà bán cá nhân, nhỏ lẻ giảm do cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Chuyên gia Lê Sĩ Dũng, Giám đốc Fixecom, nhận định phí tối thiểu trên mỗi đơn hàng Shopee hiện thuộc nhóm cao nhất trong các sàn. Tổng chi phí bán hàng có thể lên đến 6,5-15%, chưa kể các khoản phí khác như Voucher Xtra, Content Xtra và phí thanh toán 5%. Do đó, biên lợi nhuận tối thiểu để tồn tại trên Shopee có thể đạt 30-40%, thậm chí 50% nếu chi phí vận hành cao.
Ông cho rằng đợt tăng phí này làm lợi thế nghiêng về các nhà bán lớn, shop mall và người tự sản xuất, trong khi các shop nhỏ nhập hàng bán lẻ sẽ gặp nhiều thách thức hơn.
So sánh phí sàn giữa các sàn thương mại điện tử
- Shopee: phí cố định 1,5-10%, phí thanh toán 5%
- TikTok Shop: phí cố định 1-5%, phí thanh toán 5%
- Lazada: phí cố định 0,99-3,993%, không có phí thanh toán nhưng có phí xử lý đơn hàng 4,994%
Chuyên gia Trần Lâm, CEO Julyhouse, đánh giá đợt tăng phí là "cú đấm mạnh" vào các shop thường. Ví dụ mặt hàng tiêu dùng nhanh hiện gánh tổng phí tối thiểu 19,5-21,5%, chưa kể chi phí quảng cáo, giảm giá, voucher, quà tặng. Tổng chi phí cố định như mặt bằng, nhân sự khiến tỷ lệ chi phí trên giá bán có thể lên đến 45-50%, buộc nhà bán cá nhân chỉ còn cách lấy công làm lời.
Theo YouNet ECI, Shopee và TikTok Shop chiếm lần lượt 66,7% và 26,9% thị phần giao dịch (GMV) trong 4 sàn thương mại điện tử bán lẻ đa ngành năm 2024, trong khi Lazada và Tiki chỉ chiếm 6,4%. Trước đó, Lazada cũng đã tăng phí cố định từ tháng 2.