Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) là giấy tờ bắt buộc trong hoạt động xuất nhập khẩu, giúp hàng hóa nông sản, gỗ, thực phẩm vượt qua kiểm tra của cơ quan hải quan quốc tế. Bài viết làm rõ vai trò và quy trình cấp loại chứng thư này.
Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật là gì?
Đây là văn bản do cơ quan kiểm dịch thực vật cấp, xác nhận hàng hóa thực vật và sản phẩm có nguồn gốc thực vật không bị nhiễm sâu bệnh, nấm mốc hay cỏ dại nguy hiểm. Mục đích chính là ngăn chặn sự lây lan của sâu bệnh và dịch hại giữa các vùng, quốc gia, bảo vệ hệ sinh thái và nông nghiệp toàn cầu.
Căn cứ pháp lý về giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật
Tại Việt Nam, việc cấp và quản lý chứng thư kiểm dịch thực vật được điều chỉnh bởi các văn bản sau:
- Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật số 41/2013/QH13.
- Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT về quy trình kiểm dịch thực vật.
- Nghị định 116/2021/NĐ-CP quy định chi tiết về kiểm tra, chứng nhận và xử lý hàng hóa kiểm dịch.
- Thông tư 11/2021/TT-BNNPTNT và Thông tư 15/2021/TT-BNNPTNT hướng dẫn thủ tục và trách nhiệm các bên.
Hiện có hai quy trình kiểm dịch chính: dành cho hàng xuất khẩu, tái xuất và dành cho hàng nhập khẩu, quá cảnh.
Nội dung của giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật
Một chứng nhận hợp lệ thường bao gồm các thông tin: tiêu đề giấy, tên và địa chỉ người xuất khẩu, người nhận, số lượng, loại bao bì, ký hiệu, nơi sản xuất, phương tiện vận chuyển, cửa khẩu nhập khẩu, tên khoa học, khối lượng sản phẩm, kết quả kiểm tra xác nhận không nhiễm sâu bệnh, con dấu và chữ ký cơ quan cấp, ngày cấp và mã số chứng nhận.
Những loại hàng hóa bắt buộc phải có giấy kiểm dịch thực vật
Theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các nhóm hàng sau cần có chứng thư khi xuất nhập khẩu:
- Hàng hóa có nguồn gốc thực vật như gỗ, nông sản, cây giống, cây trồng chậu, cây non.
- Sản phẩm khô từ thực vật như hạt điều, đậu phộng, hạt hướng dương, trà khô, thảo mộc, hoa khô.
- Một số hàng có nguồn gốc động vật hoặc chế phẩm sinh học như huyết thanh, vaccin, nguyên liệu sinh học.
- Thực phẩm và nguyên liệu chế biến, bao gồm thực phẩm tươi, khô hoặc đã sơ chế.
Giấy chứng nhận giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu quốc gia nhập khẩu, đảm bảo chất lượng và uy tín hàng hóa trên thị trường quốc tế.
Quy trình xin cấp giấy kiểm dịch thực vật
Với hàng xuất khẩu và tái xuất
- Tạo tài khoản trên hệ thống PQS tại Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng.
- Nộp hồ sơ và mẫu hàng trực tiếp tại Chi cục.
- Cán bộ tiếp nhận, lấy mẫu hoặc kiểm tra tại kho/cảng.
- Nộp lệ phí và soạn chứng thư điện tử trên PQS sau khi có Bill tàu.
- Chi cục kiểm tra và cấp chứng thư chính thức trong ngày.
Với hàng nhập khẩu và quá cảnh
- Tạo tài khoản PQS và khai báo hồ sơ trên hệ thống một cửa quốc gia.
- Khai báo mã hồ sơ trên tờ khai hải quan.
- Nộp bộ hồ sơ gồm Phytosanitary Certificate gốc, B/L, giấy phép nhập khẩu, mẫu hàng.
- Chi cục kiểm tra và cấp giấy chứng nhận khi đạt yêu cầu.
Tầm quan trọng của giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật với doanh nghiệp
Thiếu giấy chứng nhận có thể dẫn đến hàng hóa bị giữ tại cảng, tái xuất hoặc tiêu hủy do vi phạm an toàn sinh học, gây thiệt hại tài chính và ảnh hưởng uy tín thương hiệu. Ngược lại, chuẩn bị và khai báo đúng quy định giúp doanh nghiệp thông quan nhanh, tiết kiệm chi phí lưu kho, tránh phạt và tăng độ tin cậy với đối tác quốc tế.
Ngày đăng: 30/10/2025