Thị trường thanh toán tại Việt Nam đạt giá trị 120,78 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến tăng lên 218,8 tỷ USD vào năm 2031. Ví điện tử chiếm 36,12% thị phần, trong khi VietQR được chấp nhận tại 85% cơ sở kinh doanh trên toàn quốc. Đối với doanh nghiệp bán hàng xuyên biên giới, việc hiểu rõ các phương thức thanh toán phổ biến là điều cần thiết để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Tổng quan thị trường thanh toán Việt Nam
Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ về thanh toán với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt 10,41%. Ba yếu tố chính thúc đẩy sự phát triển gồm thương mại điện tử và mua sắm trên thiết bị di động bùng nổ, cơ sở hạ tầng thanh toán theo thời gian thực được hoàn thiện, cùng với chiến lược thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Mục tiêu của NHNN là đạt 80% giao dịch không tiền mặt vào năm 2030.
Về mặt pháp lý, Nghị định 52/2024/NĐ-CP đã chuẩn hóa tiêu chuẩn bảo mật và yêu cầu lưu trữ dữ liệu, giúp hệ sinh thái thanh toán Việt Nam trở nên an toàn và kết nối hơn với các thị trường trong khu vực ASEAN. Nền tảng vận hành chính là NAPAS 247, hệ thống thanh toán tức thì liên ngân hàng hoạt động 24/7, đã xử lý 8,9 tỷ giao dịch trong năm 2024, tăng 33,8% so với năm trước.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa đô thị và nông thôn vẫn còn rõ nét khi Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh chiếm 60% tổng giá trị giao dịch, trong khi chỉ chiếm 25% dân số. Tỷ lệ chấp nhận thanh toán kỹ thuật số tại các điểm bán ở hai thành phố này đạt gần 95%, trong khi nhiều khu vực nông thôn vẫn phụ thuộc vào tiền mặt.
Các phương thức thanh toán phổ biến tại Việt Nam
Tiền mặt và COD
Dù số hóa phát triển nhanh, tiền mặt vẫn phổ biến ở khu vực nông thôn và các chợ truyền thống. Thanh toán khi nhận hàng (COD) chiếm khoảng 30% tỷ lệ thanh toán trong thương mại điện tử tại các vùng này. COD giúp người mua cảm thấy an toàn khi chỉ thanh toán sau khi nhận và kiểm tra hàng hóa.
Doanh nghiệp bán hàng online cho khách hàng ở tỉnh thành nhỏ hoặc nhóm người dùng lớn tuổi nên duy trì phương thức COD để không mất đơn hàng.
Chuyển khoản ngân hàng qua ứng dụng (Mobile Banking)
Chuyển khoản qua ứng dụng ngân hàng là phương thức kỹ thuật số chủ đạo tại Việt Nam, được hỗ trợ bởi hầu hết ngân hàng lớn như Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank. Đây là lựa chọn phổ biến cho các giao dịch có giá trị lớn và thanh toán định kỳ.
Ví điện tử và VietQR
Ví điện tử chiếm 36,12% thị phần thanh toán và được sử dụng rộng rãi trong các giao dịch mua sắm hàng ngày. VietQR đã được chấp nhận tại 85% cơ sở kinh doanh trên toàn quốc, cho phép khách hàng thanh toán nhanh chóng qua mã QR.
Thanh toán quốc tế không mất phí chuyển đổi ngoại tệ
Đối với doanh nghiệp bán hàng xuyên biên giới, Tài khoản Toàn cầu Airwallex hỗ trợ nhận thanh toán từ hơn 160 phương thức địa phương tại hơn 180 quốc gia, đồng thời giữ tiền bằng ngoại tệ và thanh toán cho nhà cung cấp mà không phát sinh phí chuyển đổi ngoại tệ không cần thiết. Đây là giải pháp giúp tối ưu chi phí và thuận tiện trong quản lý tài chính quốc tế.
Kết luận
Việc nắm bắt các phương thức thanh toán phổ biến tại Việt Nam là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp thương mại điện tử, đặc biệt là bán hàng xuyên biên giới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Từ tiền mặt, COD đến ví điện tử, VietQR và các giải pháp thanh toán quốc tế, mỗi phương thức đều có vai trò riêng trong bối cảnh thị trường đang chuyển đổi nhanh chóng.