Ngày 9/9 tại TP HCM, Hội thảo Đào tạo Thương mại Điện tử 2022 do Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) tổ chức đã tập trung thảo luận về thực trạng và giải pháp đào tạo nhân lực cho ngành thương mại điện tử (TMĐT) trong bối cảnh phát triển nhanh của lĩnh vực này.
Trong giai đoạn 2020-2021, dù chịu ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19, thương mại điện tử vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng trên 20%, quy mô đạt hơn 16 tỷ USD. VECOM dự báo tốc độ tăng trưởng sẽ còn cao hơn trong giai đoạn 2022-2025 nhờ kiểm soát dịch bệnh và sự bùng nổ của "Làn sóng thứ hai của thương mại điện tử". Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra thách thức lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thực trạng đào tạo và nhu cầu nhân lực TMĐT
Khảo sát của VECOM cho thấy, từ năm 2021, nhiều trường đại học đã mở ngành chính quy TMĐT với mã ngành 7340122, hiện có 36 trường đào tạo chuyên ngành này. Gần 40 trường đại học tập trung ở Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng đào tạo chuyên ngành TMĐT, bên cạnh đó 53 trường bổ sung các học phần liên quan đến TMĐT trong nhiều ngành học khác như digital marketing, fintech, logistics và quản lý chuỗi cung ứng. Các chương trình đào tạo ngày càng chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) trong kinh doanh.
Tuy nhiên, đội ngũ giảng viên TMĐT vẫn chưa đáp ứng đủ về số lượng và chất lượng, tài liệu giảng dạy còn hạn chế, hợp tác trong đào tạo chưa hiệu quả. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng đầu ra của sinh viên.
Doanh nghiệp gặp khó khăn trong tuyển dụng nhân sự TMĐT
Bà Bùi Thị Thanh Sương, Giám đốc nhân sự Haravan, cho biết nhu cầu nhân lực TMĐT rất lớn nhưng nhân sự chất lượng cao còn thiếu hụt. Mặc dù số lượng sinh viên ngành TMĐT tăng, doanh nghiệp vẫn phải tổ chức đào tạo lại kéo dài khoảng một tháng để giúp sinh viên mới ra trường đáp ứng yêu cầu thực tế công việc.
Doanh nghiệp phân loại nhân sự TMĐT thành hai nhóm chính: phát triển sản phẩm và bộ phận phục vụ kinh doanh như tư vấn, marketing. Nhóm phát triển sản phẩm có kiến thức công nghệ nhưng thiếu kinh nghiệm thực tiễn, cần sự hỗ trợ từ nhân sự đi trước.
Ông Nguyễn Thế Quang, Phó Cục trưởng Cục Thương mại Điện tử và Kinh tế số, nhấn mạnh việc phối hợp giữa các bên trong đào tạo nhân lực TMĐT là yếu tố then chốt để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Kết luận
Ngành thương mại điện tử Việt Nam đang phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu nhân lực lớn nhưng chất lượng đào tạo và kinh nghiệm thực tế của sinh viên còn nhiều hạn chế. Việc nâng cao chất lượng giảng viên, cải tiến chương trình đào tạo và tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành.