Ngành logistics phục vụ thương mại điện tử tại Việt Nam đang đối mặt với yêu cầu 'xanh hóa' 100% đội vận chuyển xe máy vào năm 2029 theo chỉ đạo của Chính phủ. Các doanh nghiệp như Lazada Express và Viettel Post đã bắt đầu đầu tư vào công nghệ xe điện và robot giao hàng để đáp ứng xu hướng này.
Đầu tư xe điện và robot giao hàng trong logistics thương mại điện tử
Tại Việt Nam, nhiều nền tảng logistics phục vụ TMĐT như Vietnam Post, Viettel Post, Lazada Express (LEX), Shopee Express, Giao Hàng Nhanh, Giao Hàng Tiết Kiệm, J&T Express, Ninja Van, DHL Express đang hoạt động với quy mô và chiến lược khác nhau. Trong đó, mức độ quan tâm đến việc chuyển đổi xanh và đầu tư vào xe điện cũng không đồng đều.
Khác với mảng gọi xe công nghệ chủ yếu sử dụng xe máy, ngành logistics TMĐT sử dụng đa dạng các loại xe tải nội đô và liên tỉnh. Hiện nay, chỉ một phần nhỏ xe máy giao hàng là xe điện, còn xe tải vẫn chủ yếu dùng nhiên liệu xăng.
Lazada Express đã bắt đầu thử nghiệm xe điện giao hàng từ năm 2018. Ông Vũ Đức Thịnh, Giám đốc Lazada Logistics Việt Nam, chia sẻ rằng dự án xe điện chở hàng gặp nhiều khó khăn và phải trải qua nhiều lần thử nghiệm thất bại mới có thể tạo ra sản phẩm sử dụng được. Lazada Logistics từng đặt mục tiêu 30% đơn hàng giao bằng xe đạp điện từ năm 2017 và đã nhận lô 100 xe máy điện từ Selex Motors vào cuối năm 2022.
Tuy nhiên, kể từ giữa năm 2023, ông Vũ Đức Thịnh không còn giữ vị trí CEO Lazada Logistics, đồng nghĩa với việc kế hoạch mở rộng đầu tư xe điện cùng Selex Motors tạm dừng. Selex Motors cho biết sự hợp tác với Lazada Logistics trong giai đoạn đầu đã ảnh hưởng lớn đến chiến lược phát triển sản phẩm xe điện giao hàng của công ty.
Trong khi đó, Viettel Post cũng đang phát triển robot tự hành giao hàng trọng tải 400kg dự kiến ra mắt vào cuối năm 2024, thể hiện nỗ lực ứng dụng công nghệ mới trong logistics xanh.
Ngược lại, một số startup logistics như Giao Hàng Nhanh và Giao Hàng Tiết Kiệm hiện chưa công bố dự án liên quan đến chuyển đổi xanh hoặc đầu tư xe điện.
Thách thức và triển vọng chuyển đổi xanh trong logistics TMĐT
Việc chuyển đổi đội xe vận chuyển sang sử dụng năng lượng sạch là một thách thức lớn đối với ngành logistics TMĐT do đặc thù sử dụng đa dạng loại xe và nhu cầu vận chuyển lớn. Các doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ lưỡng về chi phí đầu tư, tính khả thi của công nghệ và hiệu quả kinh doanh lâu dài.
Những nỗ lực của Lazada Express và Viettel Post cho thấy xu hướng áp dụng công nghệ xanh trong logistics TMĐT đang dần được thúc đẩy, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.
Kết luận
Chuyển đổi xanh trong ngành logistics thương mại điện tử tại Việt Nam đang là xu hướng tất yếu. Việc đầu tư vào xe điện và công nghệ tự hành được xem là bước đi quan trọng để các doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và chính sách của Nhà nước.