Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển hướng lên các sàn thương mại điện tử nội địa nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nền tảng nước ngoài, đồng thời xây dựng nền tảng để hàng hóa Việt chủ động vươn ra thị trường toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thách thức trong kết nối thương mại quốc tế
Chị Hoàng Lan, chủ xưởng đồ gỗ tại Bình Dương, cho biết dù từng kỳ vọng vào các hội chợ, triển lãm để kết nối với đối tác quốc tế như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, nhưng sau sự kiện, việc duy trì liên lạc thường rất khó khăn do thiếu kênh giao thương bền vững. Ông Hứa Phú Doãn, chủ tịch Hiệp hội Thiết bị y tế TP.HCM, cũng nhận định tình trạng "đường ai nấy đi" sau hội chợ không hiếm, trong khi chi phí tham gia không nhỏ.
Trước đây, doanh nghiệp Việt thường lựa chọn hợp tác với các sàn quốc tế như Alibaba hay Amazon để xuất khẩu, tuy nhiên phải chấp nhận chi phí cao, rủi ro bảo mật dữ liệu và sự phụ thuộc vào chính sách biến động của các nền tảng này. Ông Lê Trung Dũng, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), nhấn mạnh nhu cầu về một sân chơi thuần Việt, không chỉ để trưng bày sản phẩm mà còn kết nối bền vững.
Điểm sáng từ các sàn B2B nội địa
So với Alibaba với mức phí gian hàng từ 1.000 đến 5.000 USD mỗi năm, hoa hồng 5-8% và chi phí logistics quốc tế từ 5 đến 20 USD/kg, các sàn nội địa như Arobid có chi phí thấp hơn nhiều. Arobid hiện miễn phí gian hàng giai đoạn đầu, phí giao dịch từ 2-5% và logistics nội địa chỉ từ 0,5 đến 2 USD/kg.
Ông Trần Văn Chín, chủ tịch Công ty công nghệ Arobid, cho biết sàn kết nối trực tiếp hàng nghìn nhà bán với hàng vạn nhà mua, tích hợp trí tuệ nhân tạo hỗ trợ giao thương và xúc tiến thương mại xuyên biên giới. Hệ sinh thái của Arobid còn bao gồm TradeXpo (triển lãm số) và Goods for Good (quyên góp thiện nguyện), giúp doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội minh bạch.
Ông Trần Phú Lữ, giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC), cho biết đã hợp tác với Arobid để tạo sân chơi cho các doanh nghiệp nhỏ tiếp cận thị trường quốc tế. ITPC đặt mục tiêu đưa 10.000 doanh nghiệp lên sàn, xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa để quảng bá thương hiệu Việt.
Bên cạnh Arobid, nhiều doanh nghiệp Việt cũng phát triển các sàn TMĐT B2B khác. Ông Nguyễn Hoài Chung, CEO Phaata, cho biết sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên tại Việt Nam giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu dễ dàng tìm kiếm đối tác, tối ưu chi phí vận chuyển với báo giá chi tiết dựa trên công nghệ 4.0, giảm rủi ro và chi phí vận chuyển cao.
Ông Nguyễn Hà Đức Minh, CEO Lava Digital Group, nhận định sàn B2B giúp doanh nghiệp nắm rõ hàng hóa tồn kho, tối ưu quyết định kinh doanh và tinh giảm bộ máy phân phối truyền thống thông qua tự động hóa quy trình đặt hàng.
Thách thức và hướng đi cho sàn B2B nội địa
Dù tiềm năng lớn, việc xây dựng sàn B2B nội địa thành công không đơn giản. Telio dự kiến đóng cửa cuối năm 2024 do cạn vốn, dù doanh thu đạt 2,5-3 triệu USD mỗi tháng. Ông Bùi Sỹ Phong, nhà sáng lập, cho biết chi phí vận hành cao và biên lợi nhuận thấp là nguyên nhân chính. Trước đó, Kilo cũng ngừng hoạt động sau 3 năm với lý do tương tự.
Ông Phan Đình Tuệ, chủ tịch Bamboo Airways kiêm đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), đề xuất doanh nghiệp nên hợp tác nội địa, thử nghiệm mô hình B2B trước khi mở rộng quy mô nhằm tránh những thất bại tương tự.
Việc phát triển các sàn thương mại điện tử B2B nội địa được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp Việt giảm sự phụ thuộc vào các nền tảng ngoại, nâng cao khả năng cạnh tranh và chủ động hơn trong việc tiếp cận thị trường quốc tế.